Takviye Edici Gıdalar

Takviye edici gıdalar ilaç demek değildir. İlaç olarak satışı mevzuata aykırı olmakla birlikte, tedavi atma amaçlı kullanımı değil normal beslenmeyi destekleme amaçlı kullanılmaktadırlar. Takviye edici gıda özelliğindeki ürünlerin; kilo verdirici, kilo aldırıcı, boy uzatıcı, cinsel performansı arttırıcı, sigara bıraktırıcı, hastalıkları önleyici, tedavi edici ve iyileştirici ürünlermiş gibi gösterilerek satışa sunulması mevzuata aykırıdır. Takviye edici gıdalara ait yönetmelik ve tebliğler ile değişikliklerin yer aldığı dokümanları buradan indirebilirsiniz.

Takviye Edici Gıda Nedir?

Takviye edici gıdalar ya da bilinen adıyla gıda takviyeleri;  5996 sayılı Kanun kapsamında “normal beslenmeyi takviye etmek amacıyla, vitamin, mineral, protein, karbonhidrat, lif, yağ asidi, amino asit gibi besin öğelerinin veya bunların dışında besleyici veya fizyolojik etkileri bulunan bitki, bitkisel ve hayvansal kaynaklı maddeler, biyoaktif maddeler ve benzeri maddelerin konsantre veya ekstraktlarının tek başına veya karışımlarının, kapsül, tablet, pastil, tek kullanımlık toz paket, sıvı ampul, damlalıklı şişe ve diğer benzeri sıvı veya toz formlarda hazırlanarak günlük alım dozu belirlenmiş ürünler” olarak tanımlanmıştır.

Takviye Edici Gıdalar Hangi Amaçlar Dışında Kullanılmamalıdır?

Günlük beslenme ihtiyacının karşılanmasının desteklenmesi amacıyla Bakanlığımızca kayıt altına alınan işletmelerde üretilen ve ithaline izin verilen “takviye edici gıda” niteliğindeki ürünlerin; kilo verdirici, kilo aldırıcı, boy uzatıcı, cinsel performansı arttırıcı, sigara bıraktırıcı, hastalıkları önleyici, tedavi edici ve iyileştirici ürünlermiş gibi gösterilerek satışa sunulması mevzuata aykırıdır. Bu tür iddialarla satılan ürünler, söz konusu beklentilerin karşılanması amacıyla tüketilmemelidir.

Takviye Edici Gıdaların Ticaretinde Yaşanan Sorunlar Nelerdir?

Bazı Gerçek ve Tüzel kişiler Bakanlığımızdan “takviye edici gıda” olarak gerek ithal gerekse kayıt altına aldığımız işletmelerde üretmiş oldukları ürünlerini izin aldıkları amaçlardan farklı şekillerde pazarlamakta, bu ürünleri yazılı ve görsel medyada ve internet sitelerinde tüketiciyi yanıltıcı ifadelerle tanıtmakta, böylece tıp literatüründe hastalık olarak kabul edilen ve hekim kontrolünde tedavi edilmesi gereken rahatsızlıkların bu ürünlerle tedavi edebileceği izlenimini oluşturmaktadırlar. Ülkemizde takviye edici gıdaların “%100 Bitkisel”, “Tamamen doğal”, ”Hiçbir yan etkisi yok”, ”Sorunlarınıza bitkisel çözüm” gibi sloganlarla satılması, toplum sağlığı açısından çok ciddi bir risk oluşturmaktadır. Oysaki Bakanlığımız bu iddialarla satılan hiçbir ürüne ithal izni vermemekte ve bu işletmeleri kayıt altına almamaktadır. Bununla birlikte, takviye edici gıda olup kaçak yollardan ülkemize girişi yapılan ve satışa sunulan ürünler takviye edici gıda adı altında ilaç gibi tanıtılarak insan sağlığına zararlı madde (ilaç etkin mad. vb.) ihtiva ettiği tespit edilmektedir. Bu tür ürünlere ilaç etkin maddelerinin karıştırılması ile amacı dışında ticarete konu edilen ürünlerin tespiti için Bakanlığımızca yoğun çaba harcanmaktadır. Bu tür ürünler takviye edici gıda olmaktan çıkarak tamamen doktor tavsiyesiyle kullanılması gereken tıbbi bir ilaç halini almaktadır.

Takviye Edici Gıdaların Denetimleri Nasıl Yapılmaktadır?

Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı resmi kontrol görevlileri tarafından takviye edici gıdaların satış ve üretim yerleri ile bu ürünlerin fiili ithalat aşamasında yürürlükteki mevzuat çerçevesinde risk esasına göre denetimler yapılmakta ve gerektiğinde ürünlerden numune alınmaktadır. Yapılan denetim ve kontrollerde ürünlerde olumsuzluk tespit edilmesi halinde mevzuat çerçevesinde idari para cezası, Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusu ve ürünlerin piyasadan toplatılması gibi yasal işlemler uygulanmaktadır.

Bakanlığımız radyo, televizyon, dergi ve internet sitelerinde yapılan her türlü tüketiciyi yanıltıcı reklam ve tanıtımla ilgili Telekomünikasyon İletişim Başkanlığına, Radyo ve Televizyon Üst Kuruluna, Reklam Özdenetim Kuruluna, Gümrük ve Ticaret Bakanlığına bildirimde bulunmaktadır. Sağlık Bakanlığı ile de koordineli çalışmalar yürütülerek takviye edici gıdalar ile ilgili kamuoyu nezdindeki bitkisel ilaç algısını değiştirmeyi hedeflemektedir.

Takviye Edici Gıdalar Kullanımı Kısıtlı Maddeler Listesi

 

Etken Maddenin Adı

4-10 Yaş Günlük Alım Dozu

Yetişkin Günlük Alım Dozu

Minimum

Maksimum

Minimum

Maksimum

 

Balık Yağı

 

 

EPA+DHA miktarı 750 mg/gün'ü geçmemelidir.

 

 

EPA+DHA miktarı 3000 mg/gün'ü geçmemelidir.

Glikozamin HCL veya sülfat, glikozaminoglikan

 

 

 

1.500 mg/gün

Kondroitin sülfat

 

 

 

1200 mg/gün

Metilsülfonilmetan

 

 

 

6000 mg/gün

Probiyotik Mikroorganizma

1x106 kob/gün

1x1010 kob/gün

1x106 kob/gün

1x1010 kob/gün

Koenzim Q 10

 

 

 

200 mg/gün

CLA(Conjugated Linoleic  asit)

 

 

 

3500 mg/gün

Kolejen Tip II (Doğası değiştirilmemiş kollajen tip II)

 

 

 

 

40 mg/gün

ALA (Alfa linolenik asit)

 

 

 

2,5 g/gün

Kuersetin

 

 

 

85 mg/gün

İnositol

 

 

 

500 mg/gün

Kreatin

 

 

 

3 g/gün

Alfa Lipoik asit

 

 

 

600 mg/gün

Likopen

 

 

 

15 mg/gün

Flavoprotein

 

 

 

-

Krill yağı

 

 

 

300 mg/gün

Lutein

 

 

 

15 mg/gün

Fitosteroller

 

 

 

3 g/gün

Taurin

 

 

 

800 mg/gün

Para aminobenzoikasit (PABA)

 

 

 

50 mg/gün

 

L-karnitin (n-asetil karnitin)

 

 

 

 

2 g/gün

 

 

Rutin

 

 

 

300 mg/gün

(kuersetinle birlikte kullanıldığında

75 mg/gün)

Biotin (Vitamin B7,

H Vitamini)

 

 

 

2500 μg/gün

Kolin

 

 

 

 

550 mg/gün

Zeakzantin

 

 

 

10 mg/gün

 

Havyar yağı

 

 

EPA+DHA miktarı 750mg/gün'ü geçmemelidir.

 

 

EPA+DHA miktarı 3000 mg/gün'ü geçmemelidir.

Vitamin B1 (Thiamin)

 

 

 

100 mg/gün

Vitamin B12 (Kobalamin)

 

 

 

3000 μg/gün