Malezya Helal Gıda'da Liderliğini Sürdürüyor

2010 Yılında Türkiye' nin dünya helal üssü olma planları 45 İslam ülkesinden sadece 12' si imza verince yetersiz destek nedeniyle rafa kaldırılmıştı. Helal gıda pazarının liderleri Malezya ve Suudi Arabistan Türkiye' nin sunduğu ortak helal standardına karşı çıkmışlardı. Özellikle helal sertifikalandırma konusunda dünya liderliğini elinde bulunduran Malezya' nın sektördeki liderliği sürerken en büyük helal gıda alıcılarından olan Suudi Arabistan da aynı şekilde liderliğini koruyor.

Helal gıda sertifikalandırma konusunda ortak bir standart belirlemek amacıyla Türkiye’nin ciddi hazırlıkları neticesinde İslam Teşkilatı Konferansı Ekonomik ve Ticari İşbirliği Daimi Komitesi (İSEDAK) bünyesinde İslam Ülkeleri Standartlar ve Metroloji Enstitüsü (SMIIC) oluşturulmuştu.

SMIIC, İslam Konferansı Örgütü (İKÖ) Standardizasyon Uzman Grubu’nun helal sertifikasına ortak standart oluşturmak amacıyla geliştirdiği üç ayrı taslak hazırlığını İSEDAK gündeminde tartışmaya açılmıştı. Ve enstitü İSEDAK’a “helal gıdayla ilgili ortak standart çalışmalarını biz yapalım” önerisi götürdü. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül de İSEDAK Başkanı olarak 2010 yılında düzenlenen toplantılar da helal standardı taslaklarına destek istenmişti.

Fakat  toplantısı sonunda Türkiye’nin isteği kabul görmedi. Ortak helal standardizasyonu hedefiyle hazırlanan 3 farklı taslak metin, ortak helal standard taslak metni olarak kabul edilmedi. Toplantı sonuç bildirgesinde “Söz konusu belgeler bağlayıcı olmayan referans dökümanlar olarak kaydedilir” cümlesi yer aldı.

İSEDAK' a ortak helal gıdada ortak standart çalışmalarını geliştirme yetkisi istenmesi hakkında Türkiye’nin ve SMIIC’ın yaptığı çağrı da kabul edilmedi. İSEDAK’ın son yapılan toplantısına 45 devlet katılırken, SMIIC’e içlerinde  Somali, Cezayir, Sudan, Kamerun, Gine Cumhuriyeti, Pakistan’ın yer ladığı sadece 12 ülke katıldı. Ancak helal gıda piyasasının sektör lideri ülkelerinden Malezya ve Suudi Arabistan’ın başını çektiği çoğunlukta bulunan ülkeler, SMIIC’e mesafe koyarak tepki göstermiş oldular.

Helal sertifika sektöründe standart üretilmesi konusunda Malezya lider pozisyonda yer alıyor. ABD, Brezilya, Avustralya, Arjantin, Çin, Danimarka, Filipinler de "Malezya İslami Kalkınma Dairesi" tarafından akredite edilmiş helal gıda sertifikası veriliyor. Bu durumda tüm dünya da Malezya akreditasyonunun şimdilik ortak helal standartı olmasa da kabul gördüğünün göstergesi kabul ediliyor.

Bununla birlikte Türkiye’de üreticilere ihracata yönelik ‘helal sertifikası TSE üzerinden verilebiliyor ve Diyanet İşleri din işleri yüksek kurulundan bir görevli TSE' nin helal sertifikasına da dini kurum olarak onay verebiliyor. Gıda yönetmeliğine göre, ürün etiketlerine “ürünlerimizde domuz yağı bulunmamaktadır” ifadesi eklenebiliyor.