ISO 9001:2015 İçin Kök Neden Analizi

ISO 9001:2015 kalite yönetim sistemi uygulamalarında "Kök Neden Analizi" problemlerin çözümü ve sürdürülebilir kalite yöntemleri arasında vazgeçilmez bir yere sahiptir. Neden mi?

Çünkü insan yaşamının temelinde sürekli problem çözme olgusu bulunmaktadır. Sürekli problem çözmek kişisel veya ticari fark etmeden kaliteyi sürekli yukarılara taşımaktadır. Yaşamımız boyunca aldığımız tüm eğitimlerde problem çözebilme yeteneğimizi geliştirmekten başka bir şey değildir.

Tüm bu sebeplerden ötürü problemlere önyargılı bakmak yerine, problem çözmekten keyif alabilen bir yaklaşım geliştirmek işlerin çok daha akıcı ve keyifli olmasına ciddi kazanımlar sağlamaktadır.

Kök Neden Analizi Nedir?

Aslında tüm soruların cevapları çoğu zaman tam karşımızda durur. Doğru cevapları bulabilmek ise doğru soruları sorabilmekle mümkündür. İşte kök neden analizi bir problemi meydana getiren asıl "KÖK" nedenin ne olduğunu ortaya çıkarmak için yapılan çeşitli tekniklerden oluşur.

Kök neden analizi yapabilmek için ihtiyacınız olan ilk şey, henüz sebebini tam olarak bilmediğiniz açık tanımlanmış bir problemdir.

Gerçekte ISO 9001:2015 gibi kalite yönetim sistemlerinde risk yaklaşım metodu ve düzeltici faaliyetler çerçevesinde pek çok problem kaynağından önce çözülerek gereken adımlar atılır. Malesef ister kişisel isterse ticari hayatta olsun problemlere karşı geliştirdiğimiz çözümler her zaman doğru çözümler olmayabilir.

Ne kadar önlem alınırsa alınsın eğer problem devam ediyorsa bu bizi sorunun gerçek kaynağını bulmaya itecektir. Diğer bir ifadeyle problem bizim sandığımız değil bimediğimiz bir noktadan kaynaklanmaktadır. İşte bu gibi tedbirlere rağmen tekrarlayan, akıllıca çözümler ve kararlar gerektiren tüm ihtiyaç anlarında kök neden analizleri büyük yarar sağlamaktadır.

Kök Neden Analizi Nasıl Yapılır?

Çok sayıda kuruluş kök neden analizi yaparken beyin fırtınası tekniğini kullanır. Herhangi bir sorun üzerinde çözüm üretmeye çalışırken ister bir isterse çok sayıda kişi olsun aslında en temelinde düşünme dediğimiz hiyerarşik yapı kavramsal olarak birer beyin fırtınasıdır.

Kök nedenleri bulabilmek için yapılan analizler tek değildir. Dünyada geliştirilmiş ve başarıyla uygulanabilen hazır çok sayıda problem çözme tekniği vardır.

  • 5 neden sorusuyla kök neden analizi,
  • Balık kılçığı tekniğiyle problem çözme,
  • Serbest düşünme tekniği,
  • Çok farklı inovasyon teknikleri gibi pek çok yol ve yöntem tercih edilebilir.

Kök neden analizinde esas olan problemin olası tüm nedenlerinin yazılması ve ortaya konulan bu nedenlerin verimli bir çözüm geliştirilmesinde ya da problemin kaynağının tespitinde etkin olarak kullanılabilmesidir.

Bir yazılım firmasının müşterilerinden artan düzeyde şikayet aldığı "kullanıcı ekranına giremiyoruz" problemi kök neden analizinin neden gerekli olduğuna güzel bir örnek. Yazılımcılar aynı problemin varlığı doğrulamak amacıyla kendi bilgisayarlarından hatayı test ettiklerinde, aslında bir hata olmadığı ve kullanıcı giriş ekranının tüm denemelerde açıldığı görüldüğü halde böyle bir müşteri şikayeti alıyor olmaları kök nedeni bulmayı zorunlu kılıyor.

Detaylı kök neden analizleri sonunda firma, bazı kullanıcıların internet tarayıcılarında pop-up açılır reklam pencere engelleyicisinin aktif olduğunu fark ediyor. Çünkü kullanıcı giriş ekranı pop-up pencere olarak açılıyor. İşte bu ve benzeri kaynağı kestirilemeyen veya yapılan çok sayıda düzeltici faaliyete rağmen devam eden problemlerin kaynağını bulmada farklı araştırma teknikleri kullanılmaktadır.

Dolayısıyla tüm kuruluşlar bu ve benzeri problemlerin çözümünde kök neden analizini uygulayabilirler. Ancak unutulmaması gereken kök neden analizi denildiğinde tek başına bir çözüm üretme tekniği değil bir yöntemden bahsediliyor olması ve kök neden analizinin birden fazla tekniği olduğunun unutulmaması gerektiğidir.

İlerleyen dönemlerde ISO 9001:2015 kalite yönetim sistemi için kök neden analiz tekniklerini tek tek inceleyeceğiz.

 

Etiketler: